Tips & adviezen
Ratten
Ratten zijn zoogdieren en behoren tot de orde van knaagdieren. De bruine rat en de zwarte rat zijn de meest voorkomende ratten in Nederland. Ratten zijn, net als muizen, cultuurvolgers en leven graag dichtbij de mens, daar waar genoeg voedsel te vinden is. Ratten leven in sociale groepen die tot grote getale kunnen uitgroeien.








In het kort
- De bruine rat en de zwarte rat komen het meeste voor in Nederland.
- Ratten leven graag dichtbij de mens, daar waar genoeg voedsel en water is.
- Zowel bruine ratten als zwarte ratten planten zich razendsnel voort.
- Deze knaagdieren zijn onhygiënisch en kunnen de ziekte van Weil overbrengen, volgens RIVM.
- Voorkom ratten in huis: zorg voor goede wering en berg voedsel goed op.
- Ziet u een rat? Ruim voedsel op, sluit openingen en bel een bestrijder.
Hoe zien ratten eruit?
Ondanks de naam is de zwarte rat niet altijd zwart, heel verwarrend. De kleur kan variëren van zwart tot lichtbruin. De zwarte rat is iets kleiner dan de bruine rat, ongeveer 15 tot 25 centimeter lang. Deze afmeting is zonder de staart meegerekend. De staart op zichzelf is ongeveer 10 tot 25 centimeter lang (vaak even lang als het lichaam) en telt ongeveer 240 ringen. De oren en ogen van de zwarte rat zijn iets groter dan die van de bruine rat.

Zwarte rat

Bruine rat
Soorten ratten in Nederland

Bruine rat

Zwarte rat

Woelrat

Muskusrat
Bruine ratten vs zwarte ratten
Voortplanting ratten
Zowel bruine ratten als zwarte ratten planten zich razendsnel voort. De voortplanting van de bruine rat verloopt in tijd en aantallen net iets anders als de voortplanting bij de zwarte rat, maar de pasgeboren ratten zijn bij beide soorten naakt, blind en roze van kleur. De bruine rat kan zo’n 4 jaar oud worden en de zwarte rat ongeveer 3 jaar oud. Het is vaak wel zo dat ratten dood gaan met een leeftijd van ongeveer 1,5 jaar. Dit komt onder andere door de natuurlijke vijanden als uilen, marterachtigen en katten.
Eetgedrag van ratten
Zwarte ratten zijn een stuk kieskeuriger dan de bruine rat als het gaat om voedsel. Hun voorkeur gaat uit naar plantaardig voedsel, zoals fruit en noten. Hun favoriete eten is suikerriet, kaas, boter en suikerriet. Zwarte ratten kunnen echte snoepkonten genoemd worden door het hoge gehalte aan suiker in deze producten.
Kort samengevat: De bruine rat is een echte alleseter en eet eiwitrijk voedsel zoals granen, vlees en afval. De zwarte rat kiest liever plantaardig voedsel zoals fruit, noten en andere suikerrijke producten.
Ratten of muizen
Ratten in huis of tuin?
Rattenplaag
De aanwezigheid van een rattenplaag kan je herkennen door verschillende signalen.
- Knaagschade. Ratten knagen aan alles wat los en vast zit. Ze knagen om te eten, maar ook om hun tanden scherp te houden. Kabels, plastic zakjes of houten voorwerpen, niets blijft gespaard door dit ongedierte.
- Nestmateriaal. Een rattennest is vaak moeilijk te vinden, maar sporen en achtergebleven kleine stukjes van het materiaal van de nesten kunnen wel gevonden worden. Zo gebruiken ratten graag materialen als karton, papier en isolatiemateriaal.
- Uitwerpselen. Bij grote hoeveelheden uitwerpselen kan je toch wel zeker zijn van een rattenplaag. De uitwerpselen zijn ongeveer 2 centimeter lang, zijn donker van kleur en hebben de vorm van een pinda.
- Smeersporen. Ratten hebben vaak vaste routes waarbij op den duur een bruinachtig loopspoor ontstaat door de buiksmeer van deze knaagdieren.
- Geluiden. In sommige gevallen kan je de ratten ‘s nachts horen lopen over het plafond of tussen de muren bijvoorbeeld. Bij veel geluid kan je meestal wel spreken van een rattenplaag.
- Geur. Een echte rattenplaag kan je ruiken. Door een sterke urine of ammoniak geur kan je vrijwel zeker zijn van veel ratten in je buurt.
De bestrijding van ratten is eigenlijk altijd noodzakelijk, helemaal met een rattenplaag. Er zijn verschillende redenenen te noemen waarom je zo snel mogelijk van deze ongedierte af moet komen. Als eerste brengen ratten ziektes met zich mee zoals de ziekte van Weil (voor mensen) of de varkenspest (voor het vee). Daarnaast kan er grote knaagschade ontstaan aan verschillende spullen zoals meubels en elektriciteitskabels. Dit laatste kan ook nog eens voor brand zorgen in je huis of in de stal. Het is dus verstandig om een ongediertebestrijder in te schakelen voor een effectieve verwijdering of wering van en tegen ratten.
Gezondheid en ratten
Iedereen weet het, je kunt ziek worden van ratten in je buurt. Zwarte ratten kunnen het Hantavirus op de mens overbrengen. Dit is een virus dat ernstige schade aan de nieren veroorzaakt. Bruine ratten zijn drager van de bacterie die de ziekte van Weil veroorzaakt. Een besmettelijke ziekte die te behandelen is met medicijnen, maar soms wel eindigt in een opname in het ziekenhuis. Bruine ratten wil je dus echt niet in je omgeving hebben. Bestrijden dus!
Je kunt besmet raken met de ziekte van Weil door:
- in contact te komen met levende of dode ratten.
- in contact te komen met de urine van de ratten.
- in contact te komen met aarde, riool en oppervlaktewater waarin besmette urine zit.
- in plassen en sloten te zwemmen waar besmette ratten leven.
De ziekte van Weil is een nare ziekte bij mensen die door bruine ratten veroorzaakt kunnen worden. De klachten zijn heel erg vervelend en kunnen in een enkel geval zelfs leiden tot levensbedreigende situaties. Deze klachten komen voor in de beginstadium van de ziekte:
- Hoge koorts
- Koude rillingen
- Overgeven
- Buikpijn
- Spierpijn
- Hevige hoofdpijn
Later kunnen mensen ook last krijgen van hun nieren die slecht gaan werken. De huid en oogwit kan geel worden, bloedingen in de huid en rode vlekken op de benen. Een nierontsteking of leverontsteking kan soms ook optreden door deze ziekte.
Voorkomen van ratten
Zelf ratten bestrijden
Wil je zelf ratten vangen? Er zijn verschillende rattenvallen waar je uit kunt kiezen. Bij de ene val vang je de rat levend en kan je deze buiten vrij laten. Bij andere vallen gaat de rat dood. Het is verstandig om als eerste goed te observeren waar de ratten vandaan komen, waar ze langs lopen en waar ze naartoe vluchten. Met deze informatie kan je de vallen op de juiste plekken neerzetten.
- Inloopvallen. Bij een inloopval blijft de rat leven. De rat loopt een langwerpige kooi binnen, gelokt door aas, en sluit automatisch. Zet de rat zo snel mogelijk uit en doe dit ook zo ver mogelijk van je huis vandaan.
- Klapvallen. De klapval, ook wel rattenklem genoemd, is de meest bekende val voor ratten en muizen. Met een beetje aas wordt de rat in de klem gelokt en klap de klem dicht als hij gaat eten. De rat breekt hierdoor zijn rug en is direct dood.
- Elektronische vallen. Bij een elektronische val loopt de rat een tunnel binnen, waar aan het eind wat aas ligt. Door aanraking van een kussentje in de val, wordt de val geactiveerd. De rat wordt geëlektrocuteerd en is op slag dood.
Last van een rattenplaag? Dan zullen rattenvallen je niet meer helpen gezien de hoeveelheid ratten in een familie en de snelheid waarmee ratten zich voortplanten. Dit tempo is simpelweg niet met rattenvallen bij te houden. Voor een effectieve bestrijding is dus rattengif nodig.
Rattengif vind je in korrels en blokken en mogen alleen in rattendozen of rattenkisten gebruikt worden. Rattengif is gelijk aan muizengif en zijn zogenaamde rodenticiden die het bloedstollingsmechanisme van ratten verstoord. Het gevolg is inwendige bloedingen waar de beesten uiteindelijk aan sterven.
Waar moet je op letten bij gebruik van rattengif:
Spoor de locatie van de ratten op aan de hand van keutels en knaagschade. Op deze manier weet je waar je de rattenvallen met het gif het beste kunt neerzetten.
Plaats op meerdere plekken de lokdozen met ongeveer 150 gram gif in elke val.
Controleer regelmatig of er aan het gif gegeten is. Je kunt dan aanvullen of de doos op een andere plek neerzetten.
Houd deze bestrijding zo’n 3 weken vol. Als er daarna niet meer van gegeten wordt, kan het zijn dat de ratten zijn uitgeroeid.
Het is niet aan te raden om zelf met rattengif in de weer te gaan vanwege onder andere gezondheidsredenen. Je wilt tenslotte niet dat je kind of huisdier ziek wordt van het gif tegen ratten. De particuliere bestrijdingsmiddelen zijn vaak erg schadelijk voor de gezondheid en helemaal als deze verkeerd wordt gebruikt. Heb je dus last van een rattenplaag? Kan je de ratten niet meer met rattenvallen bestrijden omdat er teveel zijn? Schakel dan een ongediertebestrijder in bij jou in de buurt.
Professionele rattenbestrijding
De bestrijding van de zwarte rat is in principe hetzelfde als die van de bruine rat. Het grote verschil is dat zwarte ratten graag in de hoogte leven wat het plan van aanpak voor een ongediertebestrijder kan veranderen. De zwarte rat is dus iets lastiger te bestrijden vanwege moeilijk bereikbare hoge plaatsen zoals zolders of dakgoten bijvoorbeeld.
Onze bestrijders werken volgens de hoogste kwaliteits- en veiligheidsnormen en zijn gecertificeerd met keurmerken zoals KPMB, CEPA, IPM Rattenbeheersing, EVM, VCA en KAD.
Dankzij deze certificeringen ben je verzekerd van een deskundige, veilige en duurzame aanpak van rattenoverlast, geheel volgens de geldende richtlijnen voor professionele plaagdierbeheersing.
Wij vertellen het
Veelgestelde vragen over ratten
De snelste manier om van ratten af te komen is professionele bestrijding. Bestrijders gebruiken veilige lokdozen met gif of vallen, en controleren op nieuwe activiteit. Zelf kun je helpen door voedsel goed op te bergen en gaten in muren te dichten.
Ratten verstoppen zich op donkere, rustige plekken zoals kruipruimtes, zolders, kelders en achter keukenkasten. Ze kiezen plekken waar voedsel, warmte en water aanwezig zijn.
Bruine ratten eten vrijwel alles, van zaden en vlees tot etensresten. Zwarte ratten geven de voorkeur aan plantaardig voedsel zoals fruit, noten en granen.
Zie je meerdere ratten, hoor je knaaggeluiden of vind je uitwerpselen, schakel dan direct een bestrijder in. Ratten planten zich snel voort en veroorzaken schade en gezondheidsrisico’s.
Bij een plaag zie je knaagschade, veel uitwerpselen, loopsporen en soms een sterke urinegeur. Ook ’s nachts geluiden horen kan wijzen op een rattenplaag.
Feiten over ratten
Risico's van zelf bestrijden
Wanneer je zelf bestrijdt gaat dit lang niet zoals een vakkundige bestrijder dit doet. Je bespaart jezelf misschien wat geld, maar neemt daardoor meer risico.
Activiteit
Ratten zijn super actief op dit moment in Nederland.
Schade
De kans is zeer groot dat ratten schade aan kunnen brengen.
Gezondheid
Ratten zijn zeer schadelijk voor de gezondheid.
Populatie
Ratten kunnen zich snel vermenigvuldigen.
Ook interessant
Feiten over ratten
Risico's van zelf bestrijden
Wanneer je zelf bestrijdt gaat dit lang niet zoals een vakkundige bestrijder dit doet. Je bespaart jezelf misschien wat geld, maar neemt daardoor meer risico.
Activiteit
Ratten zijn super actief op dit moment in Nederland.
Schade
De kans is zeer groot dat ratten schade aan kunnen brengen.
Gezondheid
Ratten zijn zeer schadelijk voor de gezondheid.
Populatie
Ratten kunnen zich snel vermenigvuldigen.
Ook interessant